شیخ نمر باقر النمر کی بود؟شیخ نمر باقر النمر کی بود؟

انتشار خبر اعدامـ شیخ باقر نمر روحانی شیعی عربستان در دومین روز از آغاز سال ٢٠١٦ میلـادی به احتمال زیاد یکی از عجیب ترین و در عین حال تاسف بارترین جنایات حقوق بشری در این سال خواهد بود. اعدامـ شیخ عربستانی در حالی صورت گرفته که پیش از این بسیاری از رهبران کشورها و مجامع حقوق بشری نسبت به حکمـ اعدامـ وی واکنش نشان داده و خواستار لغو آن شده بودند. همچنین ترس از واکنش‌هـای داخلی در عربستان بویژه در مناطق شرقی این کشور، طی ماه‌هـا اجرای حکمـ اعدامـ شیخ نمر را به تعویق انداخت تا آن که سرانجامـ در خبری غیره منتظره اجرای اعدامـ شیخ نمر در تاریخ دومـ جنوری ٢٠١٦ از جانب وزارت داخله عربستان سعودی تائید شد و خیلی زود این خبر به سرخط رسانه‌هـای منطقه‌ای و بین المللی تبدیل گردید. اما براستی شیخ باقر نمر، روحانی شیعی عربستان که بود؟

شیخ نمر باقر النمر در منطقه العوامیه از استان قطیف در شرق عربستان در سال ١٣٧٩ قمری/١٩٥٩ میلـادی در خانواده‌ای شیعه مذهب و  اهل علمـ و خطابه پرورش یافت. پدر وی حاج علی بن ناصر آل نمر یکی از خطبای معروف منطقه شرقیه بود. شیخ النمر تحصیلـات خود را در شهر العوامیه آغاز کرد و تا پایان دوره راهنمایی آنجا بود. در سال ١٣٩٩ه.ق ‍ به ایران رفت و به دروس حوزوی پرداخت و تحت اشراف و تربیت سید محمدتقی مدرسی، پسر خواهر مرحومـ سید محمد شیرازی، در مدرسه قائمـ تهران در پاکدشت قرار گرفت. پس از ١٠ سال تحصیل علومـ حوزوی و بحث و درس به سوریه رفت و در کنار بارگاه مرقد حضرت زینب(س) در حوزه علمیه حضرت زینب(س)، شهر قمـ درس‌های زیر را فرا گرفت:

ایشان به تدریس دروس مکاسب و کفایه می‌پرداخت و چندین دوره در سوریه و تهران کتاب‌های لمعه دمشقیه، جامع المدارک، مستمسک العروه الوثقی شهید صدر و جزوه‌های دیگر تدریس می‌كرد.

پس از بازگشت به عربستان مرکز مذهبی (الـامامـ القائم)(عج) را در شهر العوامیه تأسیس کرد که در واقع سنگ بنای تأسیس(مرکز اسلـامی) در سال ٢٠١١ بود.

پشتوانه فكری و تحقیقاتی

شیخ نمر در مدارس جریان شیرازی‌ها و مدرسی‌ها به تحصیل مشغول و تحت تأثیر تعالیمـ همان حوزه بود. در این مدارس سبک و سیاق سنتی بسته و محدود به استادان جریان دارد.

آقای نمر نیز همـ‌چون بسیاری از شیعیان دنیا تحت تأثیر آیت ا... خمینی(ره) و آیت‌ا...  خامنه‌ای، قرار گرفت و فطرت پاکش به سمت تحول و انقلـابی‌گری کشیده شد. نمر به شاگردش گفته بود که اگر آقای مدرسی به من اجازه اجتهاد دهد و بگوید دست از انقلـاب اسلـامی و امامـ خمینی(ره) بردار، آن اجازه اجتهاد را پاره خواهمـ کرد و به فعالیت خودمـ ادامه خواهمـ داد. با اینكه نمر در جو سنتی و بسته حوزه شیرازی‌ها تحصیل کرده بود، اما تحت تأثیر این جو قرار نگرفت و به صورت یکپارچه برای قیامـ و انقلـاب و حرکت دادن مردمـ به سمت رهایی از نظامـ آل سعود و آل خلیفه در بحرین فعالیت می‌کرد و هرگز راضی به سکوت و سازش و همکاری با نظامـ وهابی نبود و تسلیمـ نشد. این روش و منش حتی به خانواده و اطرافیان ایشان سرایت كرده است.

فعالیت‌ها

شیخ نمر، از جمله روحانیون فعال در منطقه الشرقیه عربستان، طی سال‌های قبل فعالیت‌های خود را بر مبارزه با حکامـ فاسد و مستکبر حوزه خلیج فارس متمرکز کرده بود و پس از آغاز اعتراض‌های مردمی در مناطق شرقی عمدتاً شیعه‌نشین عربستان سعودی، فعالیت‌های خود را بر مبارزه با خاندان‌های حاکمـ بر عربستان و بحرین متمرکز کرد. وی بارها در زمان‌های متفاوت مورد آزار و اذیت نیروهای اطلـاعاتی سعودی قرار گرفت از جمله زندانی خانگی شد، اما هیچ‌کدامـ از این توبیخ‌های متعدد مانع از فعالیت وی نشد.

نخستین بازداشت شیخ نمر به می٢٠٠٦ باز می‌گردد. شیخ به محض بازگشت از سفر کوتاه‌مدتش به بحرین، به دلیل مشارکت در همایش بین‌المللی قرآن کریمـ از سوی نیروهای امنیتی رژیمـ سعودی بازداشت شد. اتهامـ شیخ این بود که در این همایش در عریضه‌ای از رژیمـ سعودی خواسته بود به قبرستان بقیع رسیدگی كند، مذهب تشیع را به رسمیت بشناسد و شیوه‌های آموزشی و درسی کنونی حاکمـ بر عربستان را تغییر دهد یا لغو کند. دومین بار در ٢٢ آگوست ٢٠٠٨ در شهر قطیف به دست نیروهای امنیتی رژیمـ سعودی بازداشت شد. اتهامـ شیخ بنابر ادعای رژیمـ سعودی، درخواست از شیعیان مناطق شرقی عربستان برای آماده شدن به منظور دفاع از خود و جامعه خویش بود که رژیمـ ادعا می‌کرد این سخنان نمر به معنی تحریک شیعیان عربستانی برای جدایی از حکومت مرکزی است. رژیمـ سعودی از بیمـ قیامـ مردمی و خشمـ و غضب شیعیان مناطق شرقی عربستان، شیخ نمر را ٢٤ ساعت پس از بازداشت آزاد کرد.

در سال ٢٠٠٨ آیت‌ا... النمر به استان دحامـ فراخوانده شد، اما نرفت؛ در نتیجه نیروهای امنیتی وی را بازداشت و مجبور به امضای تعهدی کردند که بر اساس آن دیگر اجازه سخنرانی نداشته باشد. او نیز زیر بار این تعهد نرفت و به زندان افتاد، اما رژیمـ از ترس خشمـ شیعیان پس از یک شبانه‌روز مجبور به آزادی وی شد.

٨ جولـای ٢٠١٢ حادثه‌ی درگیری آل سعود با شیخ نمر را باید نقطه عطف مهمی در تاریخ روابط نمر و آل سعود برشمرد که سبب شد تا نیروهای امنیتی سعودی پس از شلیک به سمت وی و زخمی کردن شیخ او را بازداشت کنند. سخنگوی حکومت سعودی در آن زمان پس از بازداشت شیخ نمر در سخنانی اظهار کرد که دستگاه امنیت یکی از (فتنه‌انگیزان) شورا را بازداشت کرد و چون هنگامـ بازداشت از خود مقاومت نشان داده و اقدامـ به شلیک به سمت نیروهای امنیتی کرده این نیروها بلـاجبار وی را هدف قرار دادند. برادر شیخ نمر توضیح میدهد که: خبر بازداشت شیخ نمر را در دفتر کارمـ به من دادند به همین سبب با سرعت خود را به محل اتفاق رساندمـ. و در آنجا با خودرویی که با دیوار اصابت و لکه‌های خونی که زمین را رنگین کرده بود، مواجه شدمـ. وی می‌افزاید: البته انتظار بازداشت وی توسط رژیمـ را داشته چون او زبان گزنده علیه رژیمـ داشت.)

دستگیری دیگر شیخ نمر آل نمر در ١١ جولـای ٢٠١٣ در اثر حملهٔ مسلحانهٔ نیروهای امنیتی به وقوع پیوست که وی  را به مکان نامعلومی انتقال دادند. پس از آن در نوامبر ٢٠١٤، حکمـ اعدامـ نمر از جانب دادگاه ویژهٔ جزایی عربستان سعودی اعلـامـ شد و وی محکومـ به مرگ از طریق گردن زدن با شمشیر شد. مردمـ عربستان با برگزاری تظاهرات گسترده در شهر قطیف تحت عنوان یومـ النمور، آزادی شیخ نمر باقر النمر را خواستار شدند. همچنین پس از این تظاهرات، هزاران تن از مسلمانان شیعهٔ القطیف در شرق عربستان سعودی در مراسمـ تشییع جنازهٔ مردی شرکت کردند که در جریان تظاهراتی در اعتراض به دستگیری شیخ نمر باقر النمر، روحانی برجستهٔ شیعه کشته شده‌ بود.

در ٤ مارچ ٢٠١٥ دادگاه تجدید نظر شیخ نمر را به اتهامـ اطاعت نکردن از ولی امر به اعدامـ محکومـ کرد. دادگاه تجدید نظر، اتهامات مطرح شده علیه شیخ نمر با حکمـ صادر شده از سوی دادگاه پیشین وی (دادگاه بدوی) که "محاربه" بود را متناسب ندانست و اعلـامـ کرد که "قتل تعزیری" یا همان اعدامـ با "جرمـ‌های ارتکابی از سوی متهمـ متناسب است. برادر شیخ نمر خبرهای منتشر شده مبنی بر اینکه حکمـ اعدامـ شیخ نمر النمر از سوی دادگاه تجدید نظر عربستان تأیید شده را تکذیب کرد. اما در نهایت وزارت داخله عربستان سعودی  در ٢جنوری ٢٠١٦ خبر اجرای حکمـ اعدامـ شیخ نمر را منتشر کرد.

ما جوانان شیعه اعلام می داریم که به زودی انتقام خون شهید آیت الله نمر باقر النمر را از حکومت وهابی- یهودی عربستان خواهیم گرفت.